Inloggen leeromgeving

Tekst logo global horse academy wit

Hoe jouw emotie je paard beïnvloedt

Ja, je angst kan daadwerkelijk doorwerken op je paard, en niet alleen via lichaamstaal. Onderzoek van INRAE en IFCE, gepubliceerd in PLOS One, liet paarden ruiken aan zweet van mensen die een angstige of een vrolijke filmscène hadden bekeken. Paarden die het ‘angstige’ zweet roken, schrokken sterker, vermeden 40% vaker contact met de mens, en hadden een verhoogde hartslag tijdens stresstests. Zweet van vrolijke mensen leverde geen vergelijkbare reactie op. Dit verschijnsel heet emotionele besmetting: angst lijkt makkelijker over te slaan van mens op paard dan positieve emoties. Voor een angstige ruiter betekent dit dat het paard spanning kan opmerken via geur, nog vóórdat er sprake is van zichtbare lichaamstaal

Waarom dit meer is dan alleen lichaamstaal

Veel ruiters weten al dat paarden gevoelig zijn voor lichaamshouding, spierspanning en ademhaling. Het onderzoek van INRAE en IFCE voegt daar een extra laag aan toe: paarden reageren ook op chemische signalen in zweet, los van wat ze zien of horen. Dit verklaart waarom een paard soms al gespannen reageert voordat de ruiter zelf merkt dat die nerveus is, het lichaam geeft via geur al een signaal af dat het paard kan oppikken.

Leren paardrijden

Hoe spanning van ruiter naar paard doorwerkt

Spanning bij de ruiter werkt op meerdere manieren door op het paard. Naast geur spelen spierspanning in de benen en zitvlak, een onregelmatige of oppervlakkige ademhaling, en kleine, onbewuste bewegingen aan de teugel allemaal een rol. Een paard dat een onduidelijk of wisselend signaal ontvangt (bijvoorbeeld een ruiter die verbaal rustig praat maar fysiek gespannen zit) kan dit ervaren als een inconsistente situatie, wat onzekerheid en alertheid bij het paard kan vergroten. Voor onervaren paarden of paarden die zelf van nature al gevoelig zijn, kan dit effect sterker zijn dan bij paarden met meer ervaring en vertrouwen.

  • Geur: angstzweet bevat signalen die paarden kunnen onderscheiden van neutraal of vrolijk zweet
  • Spierspanning: een gespannen zit of strakke teugel geeft het paard een fysiek signaal
  • Ademhaling: oppervlakkige of onregelmatige ademhaling kan spanning overbrengen
  • Onbewuste bewegingen: kleine, inconsistente signalen aan teugel of benen kunnen verwarring geven

Wat je zelf kunt doen om spanning te verminderen

Werk aan een bewuste, langzame ademhaling vóór en tijdens het rijden: een diepe, regelmatige ademhaling helpt niet alleen om zelf te kalmeren, maar geeft ook minder gespannen signalen af aan het paard. Bouw lastige oefeningen geleidelijk op, zodat je zelfvertrouwen kan groeien in kleine stappen in plaats van in één keer geconfronteerd te worden met een situatie die te veel spanning oproept. Rijd waar mogelijk op een paard dat past bij je ervaringsniveau: onderzoek naar stress bij wedstrijdpaarden liet zien dat onervaren paarden met een onervaren, gespannen ruiter de meeste stress vertoonden, terwijl ervaren paarden met een ervaren ruiter nauwelijks gestrest waren. Zoek bij aanhoudende angst begeleiding van een instructeur die ervaring heeft met het werken aan rijangst, in plaats van dit alleen te proberen op te lossen.

Geen reden voor schuldgevoel, wel voor bewustwording

Angst of nervositeit bij het paardrijden is een normale menselijke reactie, zeker bij beginnende ruiters of na een nare ervaring. Het punt van dit onderzoek is niet dat angst 'verboden' is, maar dat bewustwording van dit mechanisme kan helpen om er beter mee om te gaan. Een ruiter die weet dat het paard spanning via meerdere kanalen kan opmerken, kan gerichter werken aan ademhaling, ontspanning en een rustige, consistente lichaamstaal.

Van bewustwording naar zelfvertrouwen in het zadel

Leren paardrijden gaat niet alleen over techniek, maar ook over het opbouwen van rust en zelfvertrouwen, voor jezelf en voor je paard. In de cursus leren paardrijden leer je de basis van een rustige, consistente rijstijl waarin lichaamstaal en ontspanning een centrale rol spelen.

Veelgestelde vragen

Onderzoek van INRAE en IFCE, gepubliceerd in PLOS One, laat zien dat paarden zweet van angstige mensen kunnen onderscheiden van zweet van vrolijke mensen, en hier met meer schrikreacties en een hogere hartslag op reageren.

Nee, angst is een normale menselijke emotie. Het gaat erom dat je je bewust bent van hoe spanning kan doorwerken op je paard, zodat je gericht kunt werken aan ademhaling, ontspanning en een rustige opbouw van lastige situaties.

Onderzoek naar stress bij wedstrijdpaarden suggereert dat jonge, onervaren paarden met een onervaren, gespannen ruiter de meeste stress vertonen, terwijl ervaren paarden met een ervaren ruiter nauwelijks gestrest zijn.

Bronnen en onderzoek

  • INRAE & IFCE — Human emotional odours influence horses' behaviour and physiology, gepubliceerd in PLOS One.
  • Scientific Reports / Nature — Horses discriminate human body odors between fear and joy contexts in a habituation-discrimination protocol.
  • EurekAlert! — Horses can smell fear: persbericht over het onderliggend onderzoek.
  • CNN Science — Horses really can smell our fear, new study finds (vakjournalistieke samenvatting).
Logo Global Horse Academy, tekstvariant

Cursussen

  • Beoordeling en aankoop
  • Gezondheid, verzorging en preventie
  • Paardrijden en training
  • Stalbeheer en management
  • Voeding

Kennisbank

Populair

Tablet met afbeelding van een paard, illustratie van online paardenonderwijs
Basiszorg paard
Managementboek

Contact

Bedankt voor je aanmelding!

Gebruik de code hieronder bij je eerste bestelling en profiteer van een extra voordeel.

9ZPJNE28

Blijf op de hoogte van nieuwe kennis en cursussen

Meld je aan voor de nieuwsbrief en ontvang 15% korting op een online cursus naar keuze.